fa نقد ادبی: تاریخچه و کاربست آن در ایران تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نقد ادبی یکی از بحث‌انگیزترین مفاهیم در مطالعات مربوط به ادبیات در کشورمان بوده است. گروهی آن را مفهومی یک‌سره غربی و در نتیجه کاملاً وارداتی دانسته‌اند و گروهی دیگر سابقۀ آن را تا ایران پیش از اسلام به عقب برده‌اند. در این مقاله، با ایجاد تمایز میان اصطلاح بلاغت به‌مثابۀ امر پیشامدرن و نقد ادبی به‌منزله مفهومی مدرن، سیر تحولات نقد ادبی در ایران از سال‌های انقلاب مشروطه تا اوایل دهۀ 90 خورشیدی بررسی شده است. این تحولات در قالب چهار دوره: از آغاز تا 1320، 1320 تا 1357، از انقلاب تا اواخر دهۀ 70، و از اواخر دهۀ 70 تا اوایل دهۀ 90 بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که با وجود غلبۀ گفتمان نقد ادبی در مطالعات مربوط به ادبیات در چند دهۀ اخیر و به‌رغم نمونه‌های موفق، کاربست این مفهوم در خوانش متون برای رسیدن به موفقیت‌های بیشتر هنوز راهی طولانی در پیش دارد. در این میان، برآمدن و رواج مطالعات میان‌رشته‌ای و مسئله‌محور در خوانش متون در فضای جهانی دانشگاهی بر پیچیدگی وضعیت افزوده است. </span></span><br> &nbsp; Literary criticism has been one of the most controversial issues in the study of literature in Iran. Some have considered it an entirely Western area of study and therefore imported to the country, while others have traced its history back to pre-Islamic Iran. By distinguishing between the two terms of <em>rhetoric</em> as a premodern subject and <em>literary criticism</em> as a modern area, this paper examines the evolution of literary criticism in Iran from the years of the Constitutional Revolution to the early 2010s. These developments have been studied in four historical periods: from the beginning to 1941, from 1942 to 1978, from the Islamic Revolution to the late 1990s, and from the late 1990s to the early 2010s. The results show that despite the dominance of the discourse of literary criticism in literary studies and its successful examples in the recent decades, the application of this area to reading texts still has a long way to achieve greater success. Meanwhile, the emergence and the prevalence of interdisciplinary and problem-oriented studies in reading texts in the global academic environment have added to the complexity of the situation.&nbsp;<br> &nbsp; نقد ادبی, بلاغت, تجدد, ترجمه, مطالعات میان‌رشته‌ای Literary Criticism, Rhetoric, Modernity, Translation, Interdisciplinary Studies 57 76 http://fis.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-390-2&slc_lang=fa&sid=1 Abd- Al Rasoul Shakeri عبدالرسول شاکری shakeri@samt.ac.ir 1003194753284600612 1003194753284600612 Yes SAMT Institute پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی، سمت Masoud Farahmandfar مسعود فرهمند فر farahmand@atu.ac.ir 1003194753284600613 1003194753284600613 No Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبایی