fa بررسی ضبط و خوانش لغات هزوارش (زند و پازند) در برهان قاطع عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:1.0cm;">اولین کسی که پس‌از سقوط ساسانیان و شکل‌گیری فارسی نو به جمع‌آوری و ثبت لغات فارسی میانه به‌ویژه در زبان و کتابت پهلوی در یک فرهنگ پرداخت، انجوی شیرازی بود.&nbsp; او در <em>فرهنگ جهانگیری</em> که تألیف آن از 1005 تا 1017 ه&zwj;. ق. به طول انجامید تعدادی از لغات موجود در زبان و کتابت پهلوی را ضبط کرده است. پس‌از انجوی، این لغات در فرهنگ‌های دیگر به‌ویژه در <em>برهان قاطع</em> نیز وارد شده است. برخی از لغاتی که در فرهنگ‌ها ضبط شده‌اند با همان تلفظ در زبان کاربرد داشته‌اند. برخی از این لغات &laquo;هزوارش‌هایی&raquo; بوده‌اند که تلفظ آنها با آنچه در فرهنگ ضبط شده تفاوت دارد. این واژه‌ها را اروپاییان در قرن 19 و 20 با تردید و درصدی از خطا خوانده‌اند. اما با توجه به اینکه املای بسیاری از این هزوارش‌ها از قرن یازدهم در فرهنگ‌های هندی با خط عربی ضبط شده‌ است بررسی دقیق و مقایسه املای آنها با یافته‌های علمی جدید بسیار راهگشا خواهد بود و مشکلات فراوانی را حل خواهد کرد. برای مثال آنچه در برهان &laquo;اسیا&raquo; (= ور، سینه) ضبط شده امروزه در فرهنگ هزوارش‌ها به صورت <span dir="LTR">/āsyā/</span> نشان داده می‌‌شود.&nbsp; به‌علاوه به نظر می‌‌رسد برخلاف نظر رایج، برخی از این واژه‌ها از حوزه هزوارش‌ها بیرون آمده و وارد زبان شده‌اند. برخی از این لغات نیز با دو املا در فرهنگ‌های هندی ضبط شده‌اند.</p> <p>Anjavi Shirazi was the first person to collect and record the middle Persian, especially Pahlavi language in a dictionary. <em>Farhang-i Jahangiri</em> (1005-1017 AH) has recorded a number of words of the Pahlavi language and writing. After Anjavi, these words have been recorded in other dictionaries, especially in the <em>Borhan-e Qate</em>. Some of these words are used in the language with the same pronunciation and some of these are Huzvāri&scaron; whose pronunciations are different from those recorded in the dictionary. For example, what was spelled in <em>Borhan-e Qate</em> as &quot;Basrya&quot; was pronounced &quot;Gusht&quot;. The Europeans in the 19^thand 20^thcenturies read them with a degree of error. Since the pronunciations of many of these Huzvāri&scaron; have been recorded in the Indian dictionary of the eleventh century in Arabic script, the study and comparison of these spellings with new scientific findings will be very useful and will solve many problems.</p> <p></p><p></p> هزوارش, برهان قاطع, هند, خط پهلوی, زند و پازند. Huzvāriš, Borhan-e Qate, India, Pahlavi, Zend and Pazand 143 152 http://fis.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-9&slc_lang=fa&sid=1 Kolsoum Ghorbani Jouybari کلثوم قربانی جویباری kolsoomghorbani@yahoo.com 1003194753284600596 1003194753284600596 Yes Birjand University دانشگاه بیرجند Hamed Norouzi حامد نوروزی hd_noruzi@yahoo.com 1003194753284600597 1003194753284600597 No Birjand University دانشگاه بیرجند