Journal title

fa پژوهشی در صحت انتساب دیوان حسین خوارزمی با استفاده از سبک‌شناسی لایه واژگانی و ایدئولوژیک Analyzing the Accuracy of Hossein Kharazmi's Divan based on Layered Stylistics تاریخ ادبیات تاریخ ادبیات پژوهشي Research سبکشناسی لایهای یکی از زیرمجموعه‌های سبکشناسی جدید به‌شمار میآید. در سبک‌شناسی لایهای، با توجه به بافت موقعیتی کلانلایه، متن به خُردلایههایی تجزیه می‌شود و با بررسی خُردلایههای متنی و تشخیص ویژگیهای برجسته یا پربسامد، به مطالعه سبک پرداخته می‌شود. این نوع سبکشناسی را میتوان از دقیقترین روش‌های این علم بهشمار آورد. متن بررسی‌شده در پژوهش حاضر، دیوان حسین خوارزمی است که به‌دلیل اختلاف فراوان نسخه‌های خطی به‌دست‌آمده از دیوان خوارزمی، برای اثبات صحت انتساب شعرهای دیوان به شاعر، از سبک‌شناسی لایهای استفاده شده است. از روش پژوهش تحلیلی‌ـ‌‌توصیفی محمود فتوحی در کتاب سبکشناسی برای پیشبرد اهداف تحقیق استفاده شده و لایه واژگانی و ایدئولوژیکی دیوان خوارزمی تحلیل شده است. واژگان و ترکیبات ابیات واحد تحلیل سبک در نظر گرفته شده است. همین‌طور، مشخص شد که لایه واژگانی در کشف ایدئولوژی متن و تبیین روابط پنهان قدرت نیز مؤثر است. نگارندگان با رویکردی انتقادی به نسخه‌ها نگریستهاند. در لایه واژگان، ابتدا مطابق دیدگاه نشانهشناسان، واژهها به رمزگانهای ساختاری و فرآیندی تقسیم شده و سپس شاخصها، نشانداری واژگان و کلمات تکراری بهمثابه مؤلفه‌های سبکی مطرح شده است. از نگاه سبک‌شناسی لایه‌ای (واژگانی و بلاغی) و ایدئولوژیک، همه نسخه‌های به‌دست‌آمده از دیوان همخوانی دارند و اصالت و اختصاصشان به حسین خوارزمی اثبات می‌شود. جدول شاخص‌ها، اعم از اعلام، القاب، تواریخ، ماده‌تاریخ‌ها، مکانها و... این نظر را بیشتر تقویت می‌کند. نتایج حاکی از آن است که در میان رمزگان‌ها، نهاد دین بسامد بالایی دارد. رمزگان‌های فرآیندی، از پیوند و کارکرد هماهنگ دین و حکومت ازیک‌طرف و غلبه و نفوذ دین و فرهنگ بر حکومت و مستندکردن قدرت به دین ازسوی‌دیگر سرچشمه می‌گیرد. این رمزگان، با اندیشه و تفکر خوارزمی تناسب بسیار دارد. به‌مناسبت موضوع، بیشترین بسامد واژه‌ها مربوط به نهاد عشق و عرفان است. بسامد موضوعات این رمزگانها در همه نسخه‌های موجود، تقریباً به یک اندازه است که مؤید صحت انتساب همه نسخه‌های خطی به خوارزمی است.   layered stylistics is a sub-branch of stylistics. In layered stylistics, considering the situational context as a macro-layer, researchers break down the text into strata and study the style by examining the text strata and identifying prominent or frequent features. This type of stylistics can be considered as the most complete and accurate methods in stylisitcs. Due to the large number of manuscripts obtained from Hossein Kharazmi’s Divan, the authors use layered stylistic to prove the accuracy of their attribution to this poet. In this research, in an analytical-descriptive approach developed by Mahmoud Fotouhi in his book, the lexical and ideological layers of Kharazmi’s Divan are analyzed. The words and combinations of verses as a unit of style analysis are also examined. It is suggested that the lexical layer is effective in discovering the ideology of the text and explaining the hidden power relations. Results: In the lexical layer, regarding the semiology of words, vocabularies are divided into structural and process codes, and indicators, vocabulary marking, and repetitive words are introduced as stylistic components. From a stylistic point of view (lexical and ideological), all the copies obtained from the court are consistent and prove their attribution to Hossein Kharazmi. Also, the table of indicators including announcements, titles, histories, material, dates, places, etc., further reinforce this argument. Other elements such as typography, personal stylistics, and period and external music, confirm this issue. The research finds that that among codes, religion has a high frequency. The codes of a process originate from the harmonious connection and function of religion and government on the one hand, and on the other hand, the domination and influence of religion and culture over government and documenting power over religion. These codes are very much in line with Kharazmi's thought. Also, the words related to the institution of love and mysticism have the highest frequency and repetition. سبک‌شناسی, واژگان, حسین خوارزمی, نشانهها, ایدئولوژی. style, poem, attribution, Hossein Kharazmi, words, signs, ideology 91 114 http://fis.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-561-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Taheri حمید طاهری taheri_x135@yahoo.com 1003194753284600835 1003194753284600835 Yes Imam Khomeini International University دانشگاه بین‌المللی امام خمینی ره Maryam ghaforyan مریم غفوریان ghaforyanm@yahoo.com 1003194753284600836 1003194753284600836 No Imam Khomeini International University دانشگاه بین‌المللی امام خمینی ره