بوطیقای سوررئالیستی مولوی (مقایسه اندیشه‌های شعری مولانا با نظریه شعری سوررئالیسم)

نویسنده
دانشگاه تربیت معلم
چکیده
مسئله شباهت اشعار مولانا با سبک سوررئالیسم در زبان فارسی از مدت‌ها پیش مطرح بوده است. این مقاله با اشاره به سابقه این بحث می‌کوشد تا از منظری دقیق‌تر در اثبات این مدعا اقامه دلیل کند و برای وصول به این هدف همانندی شیوه سوررئالیسم با سبک شعری مولانا را از دو منظر به بحث می‌گذارد: نخست به بیان شباهت دیدگاه‌های مولوی درباره شعر و شاعری با بوطیقای شعری سوررئالیسم می‌پردازد و در بخش دوم مشخصه‌های تصویرگری سوررئالیستی را در اشعار مولوی نشان می‌دهد. اینک می‌توان گفت آنچه را آندره برتون و یارانش در سال‌های1924 تا 1930 میلادی در پاریس در باره جنون و نگارش خودکار، امرشگفت، شعله‌واری سخن، نامحرمی زبان در بوطیقای شعری خویش صورتبندی و مطرح کردند، هشت قرن پیش از آنها مولانا جلال‌الدین محمد مولوی (604-672 ق) با قدرتی شگفت‌آور تجربه کرده و حتی در شعر خود به آن فرایندها اشاره کرده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Moulavi and Surrealist Poetry

نویسنده English

Mahmoud Fotoohi
Teacher Training
چکیده English

The similarities between Moulana's (Roumi) poetic style and Surrealism have been widely studied for many years. After reviewing the relevant literature, this paper revisits the topic more intensively and cites some supporting arguments to that claim. To this end, the similarities between the above styles are discussed from two perspectives. First, the similarities between Moulana's views concerning poetry are compared against those of the manifesto of surrealism. In the second part, the distinctive features of surrealist imagery in Moulana's poetry are portrayed. Then, it can be convincingly argued that what Andre Brereton and his contemporaries (1924 -1930) presented about madness and self-directed writing, marvelous phenomenon, the spark nature of poetic discourse, etc. in their poetic manifesto in Paris had indeed been experienced and realized in poetry by the great Persian Poet Moulana Jalal Ol Deen Mohammad Moulavi (604 – 672 A.H.) as early as eight centuries ago.

کلیدواژه‌ها English

Moulavi
Surrealism poetry
Surrealistic Image
Andre Brereton
آدونیس (احمد علی سعید)؛ تصوف و سوررئالیسم؛ ترجمه حبیب‌الله عباسی؛ تهران: روزگار، 1380
آدونیس (احمد علی سعید)؛ تصوف و سوررئالیسم؛ ترجمه حبیب‌الله عباسی؛ تهران: روزگار، 1380
ابن رشیق قیروانی؛ العمده فی محاسن الشعر و آدابه (456 ق)؛ تحقیق دکتور محمد قرقزان، بیروت: دارالمعرفه، 1988.
ابن رشیق قیروانی؛ العمده فی محاسن الشعر و آدابه (456 ق)؛ تحقیق دکتور محمد قرقزان، بیروت: دارالمعرفه، 1988.
براهنی، رضا؛ «مولوی، سوررئالیسم رمبو و فروید»؛ نشریه ادبیات دانشکده ادبیات تبریز، سال 17، ش2 ،تابستان 1344.
براهنی، رضا؛ «مولوی، سوررئالیسم رمبو و فروید»؛ نشریه ادبیات دانشکده ادبیات تبریز، سال 17، ش2 ،تابستان 1344.
بودافر، پیر؛ شاعران امروز فرانسه؛ ترجمه سیمین بهبهانی؛ تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1373.
بودافر، پیر؛ شاعران امروز فرانسه؛ ترجمه سیمین بهبهانی؛ تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1373.
بیگزبی، سی. وی. ای.؛ دادا و سوررئالیسم؛ ترجمه حسن افشار؛ تهران: نشر مرکز، 1375.
بیگزبی، سی. وی. ای.؛ دادا و سوررئالیسم؛ ترجمه حسن افشار؛ تهران: نشر مرکز، 1375.
پورنامداریان، تقی؛ داستان پیامبران در کلیات شمس؛ تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1364.
پورنامداریان، تقی؛ داستان پیامبران در کلیات شمس؛ تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1364.
فاطمی، سید حسین؛ «نوعی سوررئالیسم در شعر مولوی»؛ نشریه دانشکده ادبیات مشهد، سال 14، ش 54، تابستان 1357.
فاطمی، سید حسین؛ «نوعی سوررئالیسم در شعر مولوی»؛ نشریه دانشکده ادبیات مشهد، سال 14، ش 54، تابستان 1357.
فاطمی، سید حسین؛ تصویرگری در غزلیات شمس؛ تهران: انتشارات امیرکبیر، 1364.
فاطمی، سید حسین؛ تصویرگری در غزلیات شمس؛ تهران: انتشارات امیرکبیر، 1364.
فتوحی، محمود؛ «تحلیل تصویر دریا در مثنوی»؛ مجله دانشکده ادبیات دانشگاه شهید بهشتی، ش 31، 1380.
فتوحی، محمود؛ «تحلیل تصویر دریا در مثنوی»؛ مجله دانشکده ادبیات دانشگاه شهید بهشتی، ش 31، 1380.
مولوی، جلال الدین محمد؛ کلیات شمس؛ تصحیح بدیع الزمان فروزانفر، چاپ سوم، تهران: امیرکبیر، 1363.
مولوی، جلال الدین محمد؛ کلیات شمس؛ تصحیح بدیع الزمان فروزانفر، چاپ سوم، تهران: امیرکبیر، 1363.
مولوی، جلال الدین محمد؛ مثنوی معنوی؛ تصحیح ر. ا. نیکلسون، طبع لیدن، 1929.
مولوی، جلال الدین محمد؛ مثنوی معنوی؛ تصحیح ر. ا. نیکلسون، طبع لیدن، 1929.
میتوز، جی.اچ؛ آندره برتون؛ ترجمه کاوه عباسی؛ تهران: انتشارات کهکشان، 1375.
میتوز، جی.اچ؛ آندره برتون؛ ترجمه کاوه عباسی؛ تهران: انتشارات کهکشان، 1375.
Breton, Andre (1924): Manifest of Surrealism, See in websit: http://en.wikipedia.org/wiki/Surrealist_Manifesto
Breton, Andre (1924): Manifest of Surrealism, See in websit: http://en.wikipedia.org/wiki/Surrealist_Manifesto
Breton, Andre (1929): Manifest of Surrealism, see in web sit:
Breton, Andre (1929): Manifest of Surrealism, see in web sit:
http://www.maryflanagan.com/courses/2003/winter/seminar/SurrealistManifestos.htm
http://www.maryflanagan.com/courses/2003/winter/seminar/SurrealistManifestos.htm
Breton, Andre; Manifestoes of Surrealism, Translated from the French by Richard Seaver and Helen R. Lane. Ann Arbor: University of Michigan Press, First Edition, 1969.
Breton, Andre; Manifestoes of Surrealism, Translated from the French by Richard Seaver and Helen R. Lane. Ann Arbor: University of Michigan Press, First Edition, 1969.