مقایسه یوسف‌نامه جمال‌الدین محمد اردستانی و یوسف و زلیخای جامی

نویسنده
دانشگاه شهر کرد
چکیده
قصه و قصه‌پردازی یکی از دست‌مایه‌های ارزشمند شاعران و نویسندگان در طول تاریخ ادب فارسی بوده است و در این میان قصه‌های مشهور که جذابیت خاصی داشته، بارها در قالب نظم و نثر روایت شده و برای بیان مضامین عاشقانه و عارفانه مورد استفاده قرار گرفته‌ است. قصه سرگذشت حضرت یوسف که در قرآن به "احسن‌القصص" مشهور است، یکی از داستان‌های بسیار زیبا و دل‌انگیز ادب فارسی است که بارها شاعران و نویسندگان به آن پرداخته‌اند و از جنبه‌های گوناگون بدان نگریسته‌اند. دو تن از راویان مهم این داستان که در قرن نهم در دوره تیموری می‌زیسته‌اند، یکی جمال‌الدین محمد اردستانی و دیگری جامی، این داستان را با عنوان یوسف‌نامه و یوسف و زلیخا به نظم کشیده‌اند. از آن‌جا که تفاوت‌ها و شباهت‌هایی در ساختار کلی داستان و شیوه روایت و برداشت‌ها و نتایج در این دو اثر قابل توجه است، در این مقاله تلاش شده این دو اثر ارزشمند با یکدیگر مقایسه شود و ضمن معرفی این دو اثر به‌ویژه یوسف‌نامه که شهرت کمتری دارد، تفاوت‌ها و شباهت‌های آن‌ها از جنبه‌های گوناگون بیان گردد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The comparison between Jamalodin Mohammad Ardestani's Yousef Nameh and Jami's Yousef and Zuleykha

نویسنده English

Jahangir Safari
Shahr-e Kord University
چکیده English

Stories and narration have been among the rewarding achievements of poets and writers throughout the history of Persian literature. Accordingly, the popular stories with special attraction have frequently been narrated in poems and prose to express and convey the Gnostic and lovely contents. The story of the biography of Excellency Yousef ( Joseph) which is known as the best stories in the Holy Koran , is one of the most beautiful and attractive stories of the Persian literature which has been repeatedly discussed by poets and writers from different perspectives. Two important narrators of this story are Jamalodin Mohammad Ardestani and Jami in the ninth century who has narrated this story in their poems and prose under the titles of Yousef Nameh and Yousef and Zuleykha, respectively. Since the similarities and difference in the overall structure and the manner of narrating as well as inferences and results made are so considerable in these two works of arts, this article attempts to compare these two valuable works along with their introductions and highlight the differences and similarities from different perspectives.




کلیدواژه‌ها English

The story of Yousef
Yousef Nameh
Yousef and Zuleykha
Differences and Similarities
اردستانی، جمال‌الدین محمد. (1385). یوسف‌نامه (کشف‌الارواح). به تصحیح روشنک رضایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد.
اردستانی، جمال‌الدین محمد. (1385). یوسف‌نامه (کشف‌الارواح). به تصحیح روشنک رضایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد.
جامی خراسانی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد. (1366). مثنوی هفت اورنگ. به تصحیح و مقدمه آقا مرتضی مدرس گیلانی. سعدی.
جامی خراسانی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد. (1366). مثنوی هفت اورنگ. به تصحیح و مقدمه آقا مرتضی مدرس گیلانی. سعدی.
رفیعی مهرآبادی، ابوالقاسم. (1342). آتشکده اردستان. تهران: آتشکده و اتحاد.
رفیعی مهرآبادی، ابوالقاسم. (1342). آتشکده اردستان. تهران: آتشکده و اتحاد.
زاهدی، زین‌الدین جعفر. (1347). ماه کنعان. مشهد: دانشگاه مشهد.
زاهدی، زین‌الدین جعفر. (1347). ماه کنعان. مشهد: دانشگاه مشهد.
زرین‌کوب، عبدالحسین. (1357). جستجو در تصوف ایران. تهران: امیرکبیر.
زرین‌کوب، عبدالحسین. (1357). جستجو در تصوف ایران. تهران: امیرکبیر.
سادات ناصری، سید حسن و منوچهر دانش پژوه. (1369). هزار سال تفسیر فارسی. تهران: البرز.
سادات ناصری، سید حسن و منوچهر دانش پژوه. (1369). هزار سال تفسیر فارسی. تهران: البرز.
شیرازی، محمدمعصوم. (1339). طرائق الحقایق. تصحیح محمدجعفر محجوب. تهران: کتابخانه بارانی.
شیرازی، محمدمعصوم. (1339). طرائق الحقایق. تصحیح محمدجعفر محجوب. تهران: کتابخانه بارانی.
صفا، ذبیح الله. (1368). تاریخ ادبیات ایران.جلد چهارم. تهران: فردوس.
صفا، ذبیح الله. (1368). تاریخ ادبیات ایران.جلد چهارم. تهران: فردوس.
طوسی، احمدبن محمد بن زید. (1345). جامع الستین. به اهتمام محمد روشن. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
طوسی، احمدبن محمد بن زید. (1345). جامع الستین. به اهتمام محمد روشن. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
غزالی، محمد. (1382). حسن یوسف (تفسیر امام محمد غزالی از سوره یوسف). ترجمه مسعود انصاری. تهران.
غزالی، محمد. (1382). حسن یوسف (تفسیر امام محمد غزالی از سوره یوسف). ترجمه مسعود انصاری. تهران.
غلامرضایی، محمد. (1370). داستان‌های غنایی منظوم. تهران: فردابه.
غلامرضایی، محمد. (1370). داستان‌های غنایی منظوم. تهران: فردابه.
یاحقی، محمد جعفر. (1369). فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی. تهران: سروش.
یاحقی، محمد جعفر. (1369). فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی. تهران: سروش.