تأملی در دو بیت نخست داستان رستم و سهراب

نویسنده
دانشگاه تربیت معلم
چکیده
داستان پرمغز و نغز رستم و سهراب که از داستان‌های شگرف و شگفت شاهنامه به شمار می‌رود، از گذشته‌های دور مورد عنایت مخاطبان مختلف این اثر حماسی از هر طیف و طبقه‌ای بوده است؛ از جمله محققان و مدرسان این اثر شگرف. ابیاتی چند در این داستان هزار و اندی شاهنامه هست که "تحریر محل نزاع" مصححان و شارحان شاهنامه شده است. از آن‌جایی که احصا و نقل و نقد تمام ضبط‌ها و شرح‌های مختلف ابیات متنازع فیه از حوصله این مقال بیرون است‌، در این‌جا فقط به نقل و نقد ضبط‌ها و شروح متنوع و متکثر دو بیت آغاز این داستان بسنده کرده‌ایم. از همین رو بعد از طرح مسئله و مقدمه‌ای کوتاه، ابتدا ضبط‌های مختلف هر بیت را طبقه‌بندی کرده و نقل کرده‌ایم و پس از آن شرح‌های مختلف را دسته‌بندی کرده و نقد نموده‌ایم. در پایان مقال متذکر شده‌ایم که از این رهگذر می‌توان دریافت که در درجه اول تا تهیه چاپ پاکیزه و منقحی از شاهنامه که به متن سروده فردوسی نزدیک باشد، فاصله زیادی داریم و در درجه دوم نیز اغلب این شروح گره از کار فروبسته شاهنامه نمی‌گشاید.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Reflections on the First Two Verses of Rostam & Sohrab Story

نویسنده English

Gholam Ali Fallah
Teacher Training
چکیده English

The magnificent story of Rostam & Sohrab, which has been truly considered as one of greatest stories of the Shahnameh Epic, has attracted a wide audience of diverse status and background including serious researchers and instructors of this masterpiece. Among the one thousand verses or so, a number of verses have specially provided challenges for the interpreters of the great work of Iranian literature. Naturally, providing a full critical account of the viewpoints concerning all the challenging verses goes much beyond the scope of this paper. Hence, this paper addresses the existing critical comments on the very first two verses of the story. To this end, first, after stating the problem and briefing the background, we proceed to an evaluation of these views based on a clear typology of them prepared for the purpose of this study. Finally, we argue that there is a long way to go in order to publish a neat version of Shahnameh which is the true representation of Ferdowsi's poems. Furthermore, the existing interpretations are still far from being able to demystify the secrets of Shahnameh.

کلیدواژه‌ها English

Ferdowsi
Shahnameh
Rostam & Sohrab
Correction
Interpretation
اتابکی، پرویز .(1378). شاهنامه. تهران: علمی و فرهنگی.
اتابکی، پرویز .(1378). شاهنامه. تهران: علمی و فرهنگی.
پورنامداریان، تقی .(1380). در سایه آفتاب. تهران: سخن.
پورنامداریان، تقی .(1380). در سایه آفتاب. تهران: سخن.
جوینی، عزیزالله. (1379). شاهنامه. جلد سوم. تهران: دانشگاه تهران.
جوینی، عزیزالله. (1379). شاهنامه. جلد سوم. تهران: دانشگاه تهران.
جیحونی، مصطفی. (1379). شاهنامه. جلد اول. اصفهان: شاهنامه پژوهی.
جیحونی، مصطفی. (1379). شاهنامه. جلد اول. اصفهان: شاهنامه پژوهی.
خالقی‌مطلق، جلال. (1371). شاهنامه. دفتر اول. تهران: روزبهان.
خالقی‌مطلق، جلال. (1371). شاهنامه. دفتر اول. تهران: روزبهان.
رستگارفسایی، منصور. (1383). حماسه رستم و سهراب. تهران: جامی.
رستگارفسایی، منصور. (1383). حماسه رستم و سهراب. تهران: جامی.
ریکور، پل. (1383). زمان و حکایت، کتاب اول پیرنگ و حکایت تاریخی. ترجمه مهشید نونهالی. تهران: گام نو.
ریکور، پل. (1383). زمان و حکایت، کتاب اول پیرنگ و حکایت تاریخی. ترجمه مهشید نونهالی. تهران: گام نو.
مول،‌ ژول. (1345/ 1876). شاهنامه. جلد اول.
مول،‌ ژول. (1345/ 1876). شاهنامه. جلد اول.
شاهنامه. چاپ مسکو. (1966).
شاهنامه. چاپ مسکو. (1966).
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1375). تاریخ نیشابور. تهران: آگه.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1375). تاریخ نیشابور. تهران: آگه.
شعار، جعفر و انوری، حسن. (1378). غمنامه رستم و سهراب. تهران: قطره.
شعار، جعفر و انوری، حسن. (1378). غمنامه رستم و سهراب. تهران: قطره.
طاهری‌مبارکه، غلام‌محمد. (1379). شرح داستان رستم و سهراب. تهران: سمت.
طاهری‌مبارکه، غلام‌محمد. (1379). شرح داستان رستم و سهراب. تهران: سمت.
کزازی، جلال‌الدین. (1381). نامه باستان. جلد دوم. تهران: سمت.
کزازی، جلال‌الدین. (1381). نامه باستان. جلد دوم. تهران: سمت.
ماهیارنوابی، یحیی. (1357). مجموعه مقالات. به کوشش محمود طاووسی. شیراز: مؤسسه آسیایی.
ماهیارنوابی، یحیی. (1357). مجموعه مقالات. به کوشش محمود طاووسی. شیراز: مؤسسه آسیایی.
مقدادی، بهرام. (1378). فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی. تهران: فکر روز.
مقدادی، بهرام. (1378). فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی. تهران: فکر روز.
مینوی، مجتبی. (1345). داستان رستم و سهراب از شاهنامه فردوسی. تهران: بنیاد شاهنامه.
مینوی، مجتبی. (1345). داستان رستم و سهراب از شاهنامه فردوسی. تهران: بنیاد شاهنامه.
یاحقی، محمدجعفر. (1368). سوگنامه سهراب. تهران: توس.
یاحقی، محمدجعفر. (1368). سوگنامه سهراب. تهران: توس.
محبتی، مهدی. (1381). پهلوان در بن‌بست. تهران: سخن.
محبتی، مهدی. (1381). پهلوان در بن‌بست. تهران: سخن.