تقلید از دیدگاه نقد ادبی

نویسنده
حسین قربان‌پور آرانی
دانشگاه کاشان
10.52547/jls.5.14.71
چکیده
تقلید و تعیین حدود و ثغور آن و تفاوت آن با اقتباس و اخذ و مضامین مشترک، از مسایل مهم در نقد ادبی است. مقاله حاضر در پی آن است که حدود تقلید را مشخص نماید و عوامل و پیامدهای آن را که در ادبیات ما نیز کمتر بدان توجه شده، بررسی کند تا هنر خلاق از هنر غیر خلاق باز شناخته شود. بدین منظور در این نوشته ابتدا مقدمه‌گونه‌ای درباره تقلید در نقد یونان باستان و مفاهیم معادل آن در ترجمه‌های اسلامی یعنی محاکات و تخییل آمده، سپس رابطه تقلید با خلاقیت هنری و حدود آن در نقد مدرن و به‌ویژه نقد فرمالیستی بررسی شده و پس از آن دو بخش به مسئله رابطه تقلید و تصویر و رابطه متقابل تقلید و زبان و در نهایت رابطه انحطاط فکری جامعه با عدم خلاقیت هنری و انحطاط زبانی و در نتیجه گسترش آثار تقلیدی اختصاص یافته و در بخش پایانی زمینه‌های تقلید در ادبیات فارسی و عوامل مؤثر در پیدایش آثار تقلیدی از دوران پس از اسلام تا سبک بازگشت و مشروطیت بررسی شده است.
کلیدواژه‌ها
تقلید
محاکات
تخییل
نقد فرمالیستی
خلاقیت هنری
شعر فارسی

عنوان مقاله English

Mimicry from Literary Criticism's Perspective

نویسنده English

Hossein Ghorbanpour Arani
Kashan University
چکیده English

Among the important issues in literary criticism are the determination of limits of imitation and the expression of their difference with adoption. This paper aims to determine the limits of imitation, to specify related factors and consequences, less noticed in Persian literature, and to recognize creative arts from non-creatives ones. Therefore, in this paper, an introduction about imitation in ancient Greek criticism and its equivalent meanings in Islamic translation including mimic and representation is offered. Then a survey of the relationship between imitation and originality is presented and its limits in modern criticism and formalist criticism is discussed, more over two parts are devoted to the relationship between imitation and imagery and the mutual relationship between imitation and language, as well as, the relationship between intellectual degeneration with lingual degeneration and development of imitation works are dealt with, the last part is devoted to surveying backgrounds and factors in imitative works in Persian literature.

کلیدواژه‌ها English

Imitation
Representation
Mimic
Formalist criticism
Creativity in arts
Persian literature
آریان‌پور، امیرحسین (1354) پژوهش (کار پژوهش و پژوهش‌نامه نویسی). نقل از آیین تحقیق. تهران: دانشکده هنرهای زیبا.
آریان‌پور، امیرحسین (1354) پژوهش (کار پژوهش و پژوهش‌نامه نویسی). نقل از آیین تحقیق. تهران: دانشکده هنرهای زیبا.
احمدی، بابک (1370) ساختار و تأویل متن. تهران: مرکز.
احمدی، بابک (1370) ساختار و تأویل متن. تهران: مرکز.
احمدی، بابک (1383) آفرینش و آزادی (جستارهای هرمنوتیک و زیبایی‌شناسی). تهران: مرکز.
احمدی، بابک (1383) آفرینش و آزادی (جستارهای هرمنوتیک و زیبایی‌شناسی). تهران: مرکز.
اسلامی ندوشن، محمد علی (1370) جام جهان‌بین. چاپ پنجم. تهران: جامی.
اسلامی ندوشن، محمد علی (1370) جام جهان‌بین. چاپ پنجم. تهران: جامی.
بهار، محمدتقی (1373) سبک‌شناسی. چاپ هفتم. تهران: امیرکبیر.
بهار، محمدتقی (1373) سبک‌شناسی. چاپ هفتم. تهران: امیرکبیر.
خرمشاهی، بهاءالدین (1380) ذهن و زبان حافظ. چاپ هشتم. تهران: ناهید.
خرمشاهی، بهاءالدین (1380) ذهن و زبان حافظ. چاپ هشتم. تهران: ناهید.
رزمجو، حسین (1372) انواع ادبی و آثار آن در زبان فارسی. چاپ دوم. مشهد: آستان قدس رضوی.
رزمجو، حسین (1372) انواع ادبی و آثار آن در زبان فارسی. چاپ دوم. مشهد: آستان قدس رضوی.
زرین‌کوب، عبدالحسین (1369) نقد ادبی. چاپ چهارم. تهران: امیرکبیر.
زرین‌کوب، عبدالحسین (1369) نقد ادبی. چاپ چهارم. تهران: امیرکبیر.
سلدن، رامان و پیتر ویدوسون (1384) راهنمای نظریه ادبی. ترجمه عباس مخبر. چاپ دوم. تهران: طرح نو.
سلدن، رامان و پیتر ویدوسون (1384) راهنمای نظریه ادبی. ترجمه عباس مخبر. چاپ دوم. تهران: طرح نو.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1370) صور خیال در شعر فارسی. چاپ چهارم. تهران: آگاه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1370) صور خیال در شعر فارسی. چاپ چهارم. تهران: آگاه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1375) موسیقی شعر. تهران: آگاه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1375) موسیقی شعر. تهران: آگاه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1375) شاعری در هجوم منتقدان. تهران: آگاه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1375) شاعری در هجوم منتقدان. تهران: آگاه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1359) ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت. تهران: توس.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1359) ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت. تهران: توس.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1372) مفلس کیمیا فروش. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1372) مفلس کیمیا فروش. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1384) دفتر روشنائی. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1384) دفتر روشنائی. تهران: سخن.
شمیسا، سیروس (1376) نگاهی به فروغ فرخزاد. چاپ سوم. تهران: مروارید.
شمیسا، سیروس (1376) نگاهی به فروغ فرخزاد. چاپ سوم. تهران: مروارید.
شمیسا، سیروس (1370) سیر غزل در شعر فارسی. چاپ سوم. تهران: فردوس.
شمیسا، سیروس (1370) سیر غزل در شعر فارسی. چاپ سوم. تهران: فردوس.
شمیسا، سیروس (1383) نقد ادبی. چاپ چهارم. تهران: فردوس.
شمیسا، سیروس (1383) نقد ادبی. چاپ چهارم. تهران: فردوس.
صفا، ذبیح الله (1362) تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس.
صفا، ذبیح الله (1362) تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس.
علوی مقدم، مهیار (1377) نظریه‌های نقد ادبی معاصر. تهران: سمت.
علوی مقدم، مهیار (1377) نظریه‌های نقد ادبی معاصر. تهران: سمت.
فروزانفر، بدیع‌الزمان (1369) سخن و سخنوران. چاپ چهارم. تهران: خوارزمی.
فروزانفر، بدیع‌الزمان (1369) سخن و سخنوران. چاپ چهارم. تهران: خوارزمی.
کروچه، بندتو (1344) کلیات زیبایی‌شناسی. ترجمه فؤاد روحانی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
کروچه، بندتو (1344) کلیات زیبایی‌شناسی. ترجمه فؤاد روحانی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
محجوب، محمدجعفر (1345) سبک خراسانی در شعر فارسی. تهران: فردوس.
محجوب، محمدجعفر (1345) سبک خراسانی در شعر فارسی. تهران: فردوس.
همایی، جلال‌الدین (1370) فنون بلاغت و صناعات ادبی. چاپ هفتم. تهران: هما.
همایی، جلال‌الدین (1370) فنون بلاغت و صناعات ادبی. چاپ هفتم. تهران: هما.