انعکاس مکاتب ادبی و سیاسی جهان در شعر میرزاده عشقی

نویسنده
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی
چکیده
میرزاده عشقی یکی از شاعران نوپرداز و روشن‌فکر عهد مشروطه است که از تأثیرات انقلاب مشروطه به‌دور نماند. تحولات و رویدادهای روزگار در محورهای مختلف شعر او اثر عمیق گذاشت و قبل از بسیاری از هم‌عصرانش او را به سوی استفاده از واژگان فرانسوی و رویکردهای جدید ادبی سوق داد. او جزء اولین کسانی است که جان خود را در راه آزادی و عشق وطن فدا کرد. انعکاس مکاتب ادبی جهان از قبیل رئالیسم (در منظومه احتیاج)، سمبولیسم (سه تابلو مریم، قسمت‌هایی از کفن سیاه و برگ بادبرده)، رمانتیسم (قسمت‌هایی از ایده‌آل، کفن سیاه، رستاخیز شهریاران ایران، برگ بادبرده و ...) و پست مدرنیسم که شاعر در هاله‌ای از تخیل به شکستن سنت‌ها حتی مدرنیسم می‌پردازد و...؛ و مکاتب سیاسی از قبیل آنارشیسم یا جامعه بدون حاکم و فقدان حکومت، ناسیونالیسم افراطی و ضداومانیستی (اشعاری که در آن‌ها عشقی انسان را از ابله‌ترین حیوانات پست‌تر می‌داند) و... در اشعارش دیده می‌شود. در این مقاله تلاش می‌شود تأثیر این حوزه از ادبیات جهان بر شعر میرزاده‌ عشقی مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Reflection of the World Literary and Political Schools in Myrzadeh Eshghi’s Poems

نویسنده English

Yadollah Bahmani Motlagh
Shahid Rajaee Teacher Traning University
چکیده English

Myrzadeh Eshghi is one of the innovative and intellectual poets of the Mashrooteh Constitutional era. He was deeply under the influence of the Constitutional Revolution. The developments and events of that time have a great effect on his thinking, as well as language and literary aspects of his poems. This caused him to be a pioneer in using the French vocabulary prior to his colleagues. He was among those who sacrificed their lives for the sake of freedom, love of country. We can see the reflection of literary schools such as Realism (in Manzumeh-e-Ehtiyaj), Symbolism (in Se Tabloye-e-Maryam, parts of Kafan-e-Siyah and Barge Bad Bordeh), Romanticism (parts of Idehal) and post modernism that the poet in the realm of imagination began to break the traditions even the modernism. We can also see in his poems the examples of political schools such as anarchism or a society without any ruler and without government, extreme nationalism and anti-humanist; i.e. poems in which he consider human being lower than the worst animals. This article tries to analyze the effectiveness of this domain of the world literature in Myrzadeh Eshghi.

کلیدواژه‌ها English

Myrzadeh Eshghi
World literary schools
World political schools
آرین‌پور، یحیی (1372) از صبا تا نیما (تاریخ 15 ساله ادب فارسی). 3 جلد. چاپ چهارم. تهران: زوار.
آرین‌پور، یحیی (1372) از صبا تا نیما (تاریخ 15 ساله ادب فارسی). 3 جلد. چاپ چهارم. تهران: زوار.
امین، سیدحسن (1384) ادبیات معاصر ایران. تهران: دایرهالمعارف.
امین، سیدحسن (1384) ادبیات معاصر ایران. تهران: دایرهالمعارف.
برومند، ادیب (1379) پیام آزادی. تهران: روزبهان.
برومند، ادیب (1379) پیام آزادی. تهران: روزبهان.
بکت، ساموئل (1372) «ادبیات پست مدرن». ترجمه رضا شیرمرز. ماهنامه کلک، ش 149 و 150: 12-17.
بکت، ساموئل (1372) «ادبیات پست مدرن». ترجمه رضا شیرمرز. ماهنامه کلک، ش 149 و 150: 12-17.
بهجت تبریزی (شهریار)، محمدحسین (1372) دیوان شهریار. 3 جلد. چاپ سیزدهم. تهران: زرین و نگاه.
بهجت تبریزی (شهریار)، محمدحسین (1372) دیوان شهریار. 3 جلد. چاپ سیزدهم. تهران: زرین و نگاه.
جعفری، مسعود (1388) سیر رمانتیسم در ایران از مشروطه تا نیما. چاپ دوم. تهران: مرکز.
جعفری، مسعود (1388) سیر رمانتیسم در ایران از مشروطه تا نیما. چاپ دوم. تهران: مرکز.
حایری، سید هادی (1373) سده میلاد میرزاده عشقی. تهران: مرکز.
حایری، سید هادی (1373) سده میلاد میرزاده عشقی. تهران: مرکز.
حقوقی، محمد (1377) مروری بر تاریخ ادب و ادبیات امروز ایران (نظم و نثر). 2 جلد (جلد اول نثر و داستان، جلد دوم نظم و شعر). تهران: قطره.
حقوقی، محمد (1377) مروری بر تاریخ ادب و ادبیات امروز ایران (نظم و نثر). 2 جلد (جلد اول نثر و داستان، جلد دوم نظم و شعر). تهران: قطره.
حمیدیان، سعید (1383) داستان دگردیسی (روند دگرگونی‌های شعر نیما). چاپ دوم. تهران: نیلوفر.
حمیدیان، سعید (1383) داستان دگردیسی (روند دگرگونی‌های شعر نیما). چاپ دوم. تهران: نیلوفر.
داد، سیما (1385) فرهنگ اصطلاحات ادبی (واژ‌ه‌نامه مفاهیم و اصطلاحات ادبی فارسی و اروپایی). چاپ سوم. تهران: مروارید.
داد، سیما (1385) فرهنگ اصطلاحات ادبی (واژ‌ه‌نامه مفاهیم و اصطلاحات ادبی فارسی و اروپایی). چاپ سوم. تهران: مروارید.
رنجبر، احمد (1353) «سخنی درباره عشقی. کتاب ادب و حکمت و عرفان»، به نقل از کتاب کلیات میرزاده عشقی سید هادی حایری، 1373. تهران: جاویدان: 141- 152.
رنجبر، احمد (1353) «سخنی درباره عشقی. کتاب ادب و حکمت و عرفان»، به نقل از کتاب کلیات میرزاده عشقی سید هادی حایری، 1373. تهران: جاویدان: 141- 152.
سپانلو، محمدعلی (1369) چهار شاعر آزادی. تهران: نگاه.
سپانلو، محمدعلی (1369) چهار شاعر آزادی. تهران: نگاه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1359) «میسره شعر مشروطیت». به نقل از ادبیات نوین ایران. یعقوب آژند. تهران: امیرکبیر.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1359) «میسره شعر مشروطیت». به نقل از ادبیات نوین ایران. یعقوب آژند. تهران: امیرکبیر.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1378) ادبیات فارسی از عصر جامی تا روزگار ما. ترجمه حجت‌الله اصیل. تهران: نی.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1378) ادبیات فارسی از عصر جامی تا روزگار ما. ترجمه حجت‌الله اصیل. تهران: نی.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1380) ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1380) ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت. تهران: سخن.
قائد، محمد (1380) عشقی سیمای نجیب یک آنارشیست. چاپ دوم. تهران: طرح نو.
قائد، محمد (1380) عشقی سیمای نجیب یک آنارشیست. چاپ دوم. تهران: طرح نو.
کریمی موغاری، فریده (1382) زندگی و شعر سید اشرف الدین حسینی (نسیم شمال). تهران: ثالث.
کریمی موغاری، فریده (1382) زندگی و شعر سید اشرف الدین حسینی (نسیم شمال). تهران: ثالث.
مشیر سلیمی، علی‌اکبر (1350) کلیات مصوّر عشقی. چاپ ششم. تهران: امیرکبیر.
مشیر سلیمی، علی‌اکبر (1350) کلیات مصوّر عشقی. چاپ ششم. تهران: امیرکبیر.
مصحفی، م. ا (1353) «میرزاده عشقی». ماهنامه ادبی، علمی، تاریخی و اجتماعی یغما، به صاحب امتیازی حبیب یغمایی، ش 2، مسلسل 308، دوره 27: 92- 99.
مصحفی، م. ا (1353) «میرزاده عشقی». ماهنامه ادبی، علمی، تاریخی و اجتماعی یغما، به صاحب امتیازی حبیب یغمایی، ش 2، مسلسل 308، دوره 27: 92- 99.
هایت، گیلبرت (1376) ادبیات و سنت‌های کلاسیک. ترجمه محمد کلباسی و مهین دانشور، 2 جلد. تهران: آگه.
هایت، گیلبرت (1376) ادبیات و سنت‌های کلاسیک. ترجمه محمد کلباسی و مهین دانشور، 2 جلد. تهران: آگه.
یزدانجو، پیام (1381) ادبیات پسامدرن. چاپ دوم. تهران: مرکز.
یزدانجو، پیام (1381) ادبیات پسامدرن. چاپ دوم. تهران: مرکز.
یوسفی، غلامحسین (1371) چشمه روشن. چاپ چهارم. تهران: علمی.
یوسفی، غلامحسین (1371) چشمه روشن. چاپ چهارم. تهران: علمی.