رویکردی فمینیستی به قصه‌های عامیانۀ محلی

نویسنده
دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران
چکیده
رویکرد فمینیستی به آثار گذشتگان در چند دهۀ اخیر چشمگیر شده است. از مسائل آثار گذشتگان، سخن نگفتن زنان و سکوت مردان دربارۀ زنان و بی‌احترامی به آن‌هاست. یکی از نظریات فمینیسم، نوشتار و گفتار زنانه است. از دید هلن سیکسو اگر قرار است که نوشتار زنانه‌ ویژگی خود را داشته باشد، باید به نوشتار مردانه نگریست و بر پایۀ تقابل‌های دوگانۀ ژاک دریدا به‌جای مرد به زن توجه کرد تا زن نوشتار خودش را دریابد. این نوشتار در قصه‌های شفاهی و محلی گذشته وجود داشته است. هدف این مقاله نشان دادن قصه‌های محلی همچون متن‌هایی فمینیستی است و از نتایج آن به حاشیه رفتن مردان در بسیاری از این قصه‌هاست؛ زیرا این قصه‌ها از زاویۀ دید زنان و به سود آنان جهت‌گیری می‌شوند. این مقاله با اشاره به چند قصۀ محلی، به‌ویژه در ایران، با نظریات فمینیستی‌ای چون زبان و نوشتار یا گفتار زنانه می‌پردازد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Feminist Approach to Local Folktales

نویسنده English

Ali Taslimi
Associate Professor in Persian Language and Literature, University of Guilan, Guilan, Iran
چکیده English

A feminist approach to the works of the past has become increasingly prominent in recent decades. Among the issues found in the works of the past are the absence of women's voices, men's silence about women, and their disrespect toward them. One of the feminist theories is feminine writing and discourse. According to Helene Cixous, if ecriture feminine is to have its own characteristics, masculine writing must be examined and, based on Jacques Derrida's theory of binary oppositions, attention should shift from men to women so that women can discover their own writing. This type of writing has existed in oral and local folktales of the past. The aim of this article is to demonstrate that folktales can be regarded as feminist texts, and one of the results is the marginalization of men in many of these stories, because these stories are narrated from the perspective of women and are shaped in their favor. Referring to several folktales, especially from Iran, this article examines feminist theories such as feminine language, writing and discourse

کلیدواژه‌ها English

Feminism
Local Folktales
Feminine Language
- بتلهایم، برونو: 1386، افسون افسانه‌ها، ترجمه‌ی اختر شریعت‌زاده، تهران.
ـ برتنز، یوهانس ویلم: 1382، نظریه‌ی ادبی، برگردان فرزان سجودی، تهران، آهنگ دیگر.
- پاک، عبدالصالح: 1377، چهل دروغ (15 افسانه از ترکمن صحرا)، تهران، انتشارات قدیانی.
- تسلیمی، علی: 1390، افسانه‌های مردم گیلان، رشت، فرهنگ ایلیا.
- جعفری، محمد: 1384، روایت‌های شفاهی هزار و یک شب، تهران، نشر علم.
- چاسر، جفری: 1387، حکایت‌های کنتربری، ترجمه‌ی علیرضا مهدی‌پور، تهران، چشمه.
ـ سلدن، رامان، پ. ویدوسون: 1377، راهنمای نظریه‌ی ادبی معاصر، ترجمه‌ی عباس مخبر، تهران، طرح نو.
ـ سیکسو، الن: 1381، قصه‌ها، در پیام یزدانجو (تدوین و ترجمه): به سوی پسامدرن، تهران، مرکز.
- طسوجی، عبداللطیف: 1390، هزار و یک شب، تهران، پارمیس.
- فروید، زیگموند: 1389، موسی و یکتاپرستی، ترجمه‌ی صالح نجفی، تهران، رخداد نو.
- فروید، زیگموند: 1343، سه رساله درباره‌ی تئوری میل جنسی، ترجمه‌ی هاشم رضی، انتشارات آسیا.
- قاسم‌زاده، محمد: 1393، افسانه‌های ایرانی (جلد دوم)، تهران، انتشارات هیرمند.
- مک‌آفی، نوئل: 1392، ژولیا کریستوا، ترجمه‌ی مهرداد پارسا، تهران، مرکز.
- مهتدی صبحی، فضل‌الله: 1385، افسانه‌های کهن، مشهد، ماه‌جان.
ـ هام، مگی: 1382، فرهنگ نظریه‌های فمینیستی، ترجمه‌ی ف. مهاجر، ن. احمدی خراسانی، ف. قره داغی، تهران، توسعه.
– هدایت، صادق: 1395، آثار نایاب صادق هدایت، به کوشش و مقدمه‌ی جهانگیر هدایت، تهران، نشر چشمه.
هدایت، صادق: 2536، سایه‌روشن، تهران، جاویدان.
- Kristeva, Julia:1984, Revolution in Poetic Language, trans. by Margaret Waller, New York, Columbia university press.
- Ferber, Michael: 2007, A Dictionary of Literary Symbols, Cambridge, university press.